«ΕΥΡΗΚΑ. Επιστημη, τεχνη και τεχνολογια των αρχαιων Ελληνων»3 Νοεμβρίου 2017 - 8 Μαρτίου 2018
Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων/Τομέας Έρευνας και Καινοτομίας και του υπουργείου Εξωτερικών.

Η έκθεση «ΕΥΡΗΚΑ , Επιστήμη, Τέχνη και Τεχνολογία των Αρχαίων Ελλήνων» στο Πεκίνο, συνδιοργανώνεται από το Μουσείο Ηρακλειδών και την Εταιρεία Μελέτης της Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας (ΕΜΑΕΤ) σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Επιστημονικός σύμβουλος της «ΕΥΡΗΚΑ» είναι ο Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Πρόεδρος της ΕΜΑΕΤ, Θεοδόσης Π. Τάσιος

Η έκθεση «ΕΥΡΗΚΑ» παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό της Κίνας, τις πλέον αντιπροσωπευτικές αρχαιοελληνικές τεχνολογικές κατακτήσεις σε τομείς όπως η οικοδομική και τα τεχνικά έργα, η μέτρηση του χρόνου, η μηχανική, η αστρονομία, η ναυπηγική, οι τέχνες και ο αθλητισμός, οι τηλεπικοινωνίες, η στρατιωτική τεχνολογία, τα αυτόματα. Χαρακτηριστικά εκθέματα μεταξύ πολλών άλλων είναι ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, η Κινούμενη Θεραπαινίδα του Φίλωνος, η Αιολόσφαιρα, η Αντλία του Κτησιβίου, η Ύδραυλις, το αποχετευτικό σύστημα στο Ακρωτήρι της Θήρας, η Αθηναϊκή Τριήρης. 

Η διοργάνωση είναι αποτέλεσμα της συμφωνίας ανταλλαγής εκθέσεων η οποία συνήφθη μεταξύ του ΜΕΤΚ και του Μουσείου Ηρακλειδών. Στα κτήρια του δεύτερου στο Θησείο φιλοξενείται ήδη από την 23η Σεπτεμβρίου έκθεση της Αρχαίας Κινεζικής Επιστήμης και Τεχνολογίας. Η ανταλλαγή των εκθέσεων γίνεται με στόχο τη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ των δύο λαών μέσω της αμοιβαίας γνωριμίας και ανάδειξης της σπουδαίας πολιτιστικής των κληρονομιάς. 

Η έκθεση έχει την στήριξη της Hublot, της ελβετικής εταιρείας κατασκευής ωρολογίων, η οποία έχει χρηματοδοτήσει τις πρόσφατες υποθαλάσσιες έρευνες στα Αντικύθηρα και συμφώνησε να μοιραστεί μαζί μας τα τελευταία ευρήματα των ερευνών. Η Hublot μας δάνεισε επίσης και θα εκτίθεται σε όλη την διάρκεια της «ΕΥΡΗΚΑ» ένα από τα τρία μοναδικά παγκοσμίως ωρολόγια, τα οποία κατασκεύασε αποκλειστικά για να εορτάσει τα τελευταία ευρήματα. Ένα ολόιδιο ωρολόγιο εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Έτσι, στο τμήμα της Αστρονομίας θα καλύπτεται το σύνολο των 67 ετών ερευνών γύρω από τον μηχανισμό των Αντικυθήρων, ξεκινώντας από την πρώτη προσπάθεια αναπαράστασης από τον Dr. Price στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Αυτή θα είναι η πρώτη φορά παγκοσμίως που όλα τα αντικείμενα θα εκτίθενται μαζί, το ένα δίπλα στο άλλο. 

Η δράση αυτή υποστηρίζεται επίσης από το Ινστιτούτο Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΗΔΛ-ΙΤΕ) στο πλαίσιο της συνεργασίας του με το Μουσείο του Ανακτόρου στο Πεκίνο και την δημιουργία του κοινού ερευνητικού εργαστήριου με την επωνυμία «NIKI: China-Greece Laser Technology Joint Laboratory on Cultural Heritage», το οποίο στοχεύει στην εισαγωγή των καινοτόμων τεχνολογιών λέιζερ που έχουν αναπτυχθεί στο ΙΗΔΛ για την μελέτη και ανάδειξη αντικειμένων πολιτισμικής Κληρονομιάς στο Μουσείο του Ανακτόρου.

Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν ιδιαίτερα συνδεδεμένοι με την τεχνολογία, όπως καταγράφεται στη Μυθολογία και τα Ομηρικά Έπη. Ήδη στην προϊστορική εποχή, οι Μινωίτες έκτιζαν πολυώροφα κτίρια και οι Μυκηναίοι είχαν αναπτύξει, μεταξύ άλλων, μια απίστευτη για την εποχή της τεχνολογία αποστράγγισης λιμνών. Τον 6ο αιώνα π.Χ., η ευνοϊκή επιρροή της επιστήμης πάνω στην έως τότε εμπειρική τεχνολογία έδωσε πλούσια αποτελέσματα, όπως η κατασκευή μεγάλης κλίμακας δημόσιων έργων (π.χ. σήραγγα του Ευπαλίνου) και η περαιτέρω ανάπτυξη της ναυπηγικής και της μεταλλουργίας. Η κορύφωση ήρθε κατά την Ελληνιστική περίοδο με πλήθος μηχανολογικών εφευρέσεων, όπως η δίχρονη αντλία, οι καταπέλτες, τα υδραυλικά ωρολόγια, η ύδραυλις, τα αυτόματα του Φίλωνος και του Ήρωνος, καθώς βεβαίως και ο πρώτος αναλογικός προσομοιωτής των ουρανίων κινήσεων, ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. 

Οι ενότητες της έκθεσης είναι οι ακόλουθες:
Οικοδομική και μεγάλα έργα
Μέτρηση χρόνου και χώρου
Μηχανική
Αυτόματα
Αστρονομία, μηχανισμός Αντικυθήρων
Ναυπηγική
Τεχνολογία στην τέχνη και τον αθλητισμό
Στρατιωτική τεχνολογία
Τηλεπικοινωνίες

1. Από την εμφάνισή τους κατά τους προϊστορικούς χρόνους, οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν στενή σχέση με την τεχνολογία, όπως προκύπτει από τα ακόλουθα:
Πρώτον, είχαν εισάγει την τεχνολογία στη θρησκεία. Η θεομαχία τερματίστηκε από τον Δία, χάρη στον κεραυνό, ένα τεχνολογικό επίτευγμα των συμμάχων του, των Κυκλώπων. Δεύτερον, ο μύθος του Προμηθέα δηλώνει ότι το ανθρώπινο γένος επέζησε καταστροφών χάρη στην «τεχνική σοφία», ένα θεϊκό δώρο που προήλθε από το κεφάλι της Αθηνάς.
Στα Ομηρικά Έπη, οι Έλληνες περιέγραφαν αυτόματα στην κατοχή των θεών ενώ ο βασιλεύς των Φαιάκων κατείχε ρομποτικό πλοίο. Οι Μυκηναίοι ανέπτυξαν τεχνολογία μεγάλης κλίμακας τεχνικών έργων αποξήρανσης λιμνών, εξειδικευμένη μεταλλουργεία, και προχωρημένη ναυπηγική η οποία οδήγησε στην κατασκευή της πεντηκοντόρου, πλοίο το οποίο κυριάρχησε στην Μεσόγειο για σχεδόν πεντακόσια χρόνια.
2. Μετά την επιστημονική επανάσταση στην Ιωνία, τον 6ο π.χ. αιώνα, η ευεργετική επίδραση της επιστήμης στην τεχνολογία, η οποία μέχρι τότε ήταν εμπειρική, παρήγαγε πλούσια αποτελέσματα: την κατασκευή μεγάλης κλίμακας τεχνικών έργων, όπως το Ευπαλίνειο όρυγμα ή η έκτροπή του ποταμού Άλυος, έργα που απαιτούσαν τη χρήση υπολογισμών και θεωρητικής γεωμετρίας. Την εξέλιξη της ναυπηγικής με την κατασκευή της τριήρους η οποία συνδυάζει και ενσωματώνει πολλές τεχνολογίες. Την πρόοδο της μεταλλουργείας στην περιοχή του Λαυρίου με καθετοποίηση της παραγωγής, την κατασκευή υδατοστεγών δεξαμενών και ελικοειδών πλυντηρίων μεταλλεύματος, την εξέλιξη της χύτευσης κ.ά.
3. Η Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία έφτασε την κορύφωσή της κατά την ελληνιστική περίοδο με την ανάπτυξη πληθώρας μηχανικών εφευρέσεων όπως την υδραυλική αντλία του Κτησιβίου, την υδροκίνητη αντλία του Φίλωνος, Ελεπόλεις, καταπέλτες, υδραυλικά ωρολόγια, την Ύδραυλη, τα αυτόματα του Ηρωνος και του Φίλωνος και φυσικά τον αναλογικό υπολογιστή των κινήσεων των ουρανίων σωμάτων που έμεινε γνωστός ως ο μηχανισμός των Αντικυθήρων.
4. Τα παραπάνω μαρτυρούν ότι η Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία είναι θεμελιώδες συστατικό του Αρχαιοελληνικού πολιτισμού πόσο μάλλον όταν είχε ήδη εδραιωθεί ένας ισχυρός διάλογος με την τέχνη και την επιστήμη.

Συντονισμός και διαχείριση: Ελένη Νομικού, Γενική Διευθύντρια του Μουσείου Ηρακλειδών
Επιστημονική και οργανωτική επίβλεψη: Θεοδόσης Τάσιος, Πρόεδρος της ΕΜΑΕΤ
Επιμέλεια και μουσειογραφικός σχεδιασμός: Κλαίρη Παλυβού, Γενική Γραμματέας της ΕΜΑΕΤ
Μουσειογραφικός σχεδιασμός: Φωτεινή Μπέλλιου
Σχεδιαστές γραφικών: Αλεξάνδρα Παπαδημούλη και Ματένια Χατζηγεωργίου
Φωτογραφίες και βίντεο: Small Planet Productions
Τεχνική υποστήριξη: Επικεφαλής Γιάννης Εξηντάρης Βοηθοί  Ίσα Χότι, Σοφία Παπαδοπούλου 

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ
Μουσείο Ακρόπολης
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων
Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών Πειραιώς (ΑΤΕΙ)
Εφορία Ενάλιων Αρχαιοτήτων
Δήμος Σάμου
Πρεσβεία της Ελλάδος στο Πεκίνο
Woods Hole Oceanographic Institution
Γ. Καραδέδος
M. Κορρές
Δ. Μάρρας
S. Miller
A. Οικονομίδης
Σ. Οικονομόπουλος

Το Μουσείο Ηρακλειδών υπηρετεί από το 2004 την τέχνη, την παιδεία και τον πολιτισμό. Με βασική του φιλοσοφία το τρίπτυχο «Επιστήμη, Τέχνη και Μαθηματικά», υλοποιεί καινοτόμα επιμορφωτικά προγράμματα για μαθητές, εκπαιδευτικούς κι ενηλίκους, καθώς και εκθέσεις έργων τέχνης και εξοικείωσης με την επιστήμη. Φέτος, το Μουσείο Ηρακλειδών συνεργάζεται με το Μουσείο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Κίνας στο Πεκίνο, με στόχο την ανταλλαγή δυο εκθέσεων αρχαίας επιστήμης και τεχνολογίας, στο πλαίσιο του «2017 Έτους Πολιτιστικών Ανταλλαγών και Συνεργασίας Πολιτιστικών Βιομηχανιών μεταξύ Ελλάδας-Κίνας». Περισσότερες πληροφορίες για το Έτος Φιλίας μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης. 

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ της ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (ΕΜΑΕΤ) είναι μια επιστημονική εταιρεία, που ιδρύθηκε το 1993, με σκοπό να καλλιεργήσει την επιστημονική έρευνα και να διαδόσει τις ιστορικές γνώσεις γύρω απ’ τα τεχνολογικά επιτεύγματα των Αρχαίων Ελλήνων, μέχρι και το Βυζάντιο. Οργανώνει ανοικτές για το κοινό επιστημονικές συνεδριάσεις, διαλέξεις, παρουσιάσεις βιβλίων και ταινιών, καθώς και αρχαιογνωστικές επισκέψεις τεχνολογικού ενδιαφέροντος, ειδικά σεμινάρια για διάφορες ομάδες ενδιαφερομένων (εκπαιδευτικών, φοιτητών), Εκθέσεις και διεθνή Συνέδρια ειδικώς για την Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία. Σήμερα αριθμεί 125 Μέλη και 105 Φίλους.



σε συνεργασία με  

 

υπο την αιγιδα


 



 

 
    
χορηγος  
   


χορηγος επικοινωνίας
 

 


ασφάλεια εκθεμάτων

facebook