ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ: ΚΥΤΤΑΡΟΜΑΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2019
Για μαθητές Ε, ΣΤ Δημοτικού - Α,Β Γυμνασίου


Εκπαιδευτικό - βιωματικό πρόγραμμα

Σχεδιασμός – Επιστημονική Επιμέλεια: Νίνα Φραγκοπούλου, Δρ. Βιολογίας

Υλοποίηση: Αφροδίτη Παγούνη, Βιολόγος, Μουσείο Ηρακλειδών

Το κύτταρο (cell) είναι η απλούστερη μονάδα έμβιας ύλης στην ιεραρχία της βιολογικής οργάνωσης που μπορεί να ζήσει αυτόνομα. Υπάρχουν κύτταρα προκαρυωτικά ( π.χ. βακτήρια) και ευκαρυωτικά (τα κύτταρα των φυτικών και ζωικών οργανισμών). Τόσο τα φυτικά όσο και τα ζωικά κύτταρα σφύζουν από δραστηριότητα και λειτουργικά παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες αλλά και αρκετές διαφορές. Στο εσωτερικό των κυττάρων υπάρχουν επιμέρους οργανίδια όπου επιτελούνται συγκεκριμένες λειτουργίες του κυττάρου. Στους χλωροπλάστες, για παράδειγμα, που είναι εξειδικευμένα οργανίδια των φυτικών κυττάρων, επιτελείται η πιο σημαντική για τη ζωή βιολογική διεργασία, η φωτοσύνθεση, κατά την οποία μετασχηματίζεται η ενέργεια του φωτός σε χημική ενέργεια.

Τα κύτταρα παρουσιάζουν μεγάλο εύρος μεγεθών και τεράστια ποικιλία μορφών που μελετώνται στο μικροσκόπιο καθώς διέρχεται από αυτά ή εκπέμπεται φως. Ενώ στους μονοκύτταρους οργανισμούς όλες οι λειτουργίες της ζωής επιτελούνται από ένα μόνο κύτταρο, στους πολυκύτταρους οργανισμούς οι διάφορες εργασίες κατανέμονται σε ομάδες εξειδικευμένων κυττάρων που ονομάζονται ιστοί (π.χ. μυϊκός ή νευρικός ιστός). Όπως τα κύτταρα, έτσι και οι ιστοί των φυτών και των ζώων εμφανίζουν εκπληκτικές μορφές και υπέροχα τρισδιάστατα σχήματα, που καθώς βάφονται με ειδικές χρωστικές για παρατήρηση στο μικροσκόπιο μοιάζουν με εικαστικά έργα. 

Από εικόνες μικροσκοπίου κυττάρων και ιστών εμπνεύστηκε η εικαστικός Αντωνία Παπατζανάκη να δημιουργήσει μια σειρά έργων που παρουσιάζονται στην έκθεση σύγχρονης τέχνης “Cellular”. Όπως αναφέρει η ίδια η εικαστικός «η σειρά έργων Cellular ερευνά την έννοια της οργανικής μονάδας, το βασικό κύτταρο της ζωής. Είναι εμπνευσμένη από βιολογικές κυτταρικές δομές, το έμφυτο φως τους και την οικουμενικότητα τους, την ιδιότητα που συνδέει τους ανθρώπους και την εμπειρία τους. Η σειρά Cellular, κυμαίνεται μεταξύ γλυπτικής, χαρακτικής και ζωγραφικής. Κάθε έργο αποτελείται από επάλληλα επίπεδα χαραγμένου πλεξιγκλάς που φωτίζονται από το εσωτερικό του. Τα οργανικά τους σχήματα χρωματίζονται και τονίζονται από τη διάθλαση του φωτός πάνω στις χαράξεις. Ερευνώντας την οργανική μονάδα, το έργο υποδηλώνει τον πρωταρχικό ρόλο του φωτός στην ύπαρξη της ζωής, η δε επανάληψη της μονάδας - όπου η ύπαρξη ζωής είναι κρυπτογραφημένη- επιχειρεί να συλλάβει τα ακόμη άγνωστα μυστήριά της».

Το εκπαιδευτικό-βιωματικό πρόγραμμα Βιολογία & Τέχνη: Το κύτταρο περιλαμβάνει

  •  Παρουσίαση με τίτλο «Κύτταρο: πηγή ζωής και έμπνευσης», όπου θα αναλυθεί ο δομικός και ο λειτουργικός ρόλος των κυττάρων, φυτικών και ζωικών. Επίσης, θα δοθούν παραδείγματα μονοκύτταρων οργανισμών από το θαλάσσιο περιβάλλον, καθώς και ιστών φυτικών και ζωικών οργανισμών. 
  •  Προβολή σχετικών βίντεο.
  • Μικροσκοπική παρατήρηση μονοκύτταρων οργανισμών και ιστών. 
  • Ξενάγηση στην έκθεση σύγχρονης τέχνης Cellular, η οποία περιλαμβάνει ανάγλυφα και χαρακτικά έργα της Αντωνίας Παπατζανάκη εμπνευσμένα από φυτικά/ζωικά κύτταρα και ιστούς, και σύνδεση με την παρουσίαση της βιολογικής πληροφορίας.
  • Ζωγραφική κυττάρων και ιστών από τους μαθητές.

Στόχος: Η παρουσίαση της βιολογικής γνώσης του εκπαιδευτικού προγράμματος σε συνδυασμό με την ανάλυση των έργων σύγχρονης τέχνης έχει στόχο να διευρύνει το γνωσιακό επίπεδο των παιδιών και να εξασφαλίσει ένα διαθεματικό ψυχαγωγικό και ζωντανό περιβάλλον μάθησης, συναισθημάτων, έμπνευσης, δημιουργίας και κριτικής σκέψης.

Η Νίνα Φραγκοπούλου: Είναι θαλάσσια βιολόγος και τέως επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Η εκπαιδευτική και ερευνητική της δραστηριότητα εστιάζεται στον τομέα της Θαλάσσιας Βιολογίας. Υπήρξε υπεύθυνη ερευνητικών προγραμμάτων, διδακτορικών διατριβών, μεταπτυχιακών πτυχίων ειδίκευσης και διπλωματικών εργασιών, και έχει συμμετάσχει σε πολλά συνέδρια και ημερίδες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Επί σειρά ετών συνεργάστηκε με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.) στην Αθήνα και το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας PML (Plymouth Marine Laboratory) στο Πλύμουθ της Αγγλίας. Από το 2014 ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια ιστορίας της τέχνης, πολιτιστικής διαχείρισης και επιμέλειας εκθέσεων. Έχει επιμεληθεί πρωτότυπες εκθέσεις στο πλαίσιο «τέχνη & επιστήμη».

 

ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΔΩΝΗρακλειδών 16, Θησείο

Περίοδος Εκπαιδευτικού προγράμματος

Μάιος 2019-Ιούνιος 2019


Ημέρες: Δευτέρα-Παρασκευή
Ώρα έναρξης: 09:00-10:30 & 11:00-12:30:
Διάρκεια επίσκεψης: 90΄
Κόστος: 3,00 € ανά μαθητή

Για επισκέψεις σχολικών ομάδων σε άλλες ημέρες-ώρες, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας

Ελάχιστος αριθμός, 20 μαθητές ανά τμήμα.
Απαραίτητη η τηλεφωνική προκράτηση. 


Πληροφορίες - Κρατήσεις*
Τ: 210 34 61 981
Δευτέρα - Παρασκευή, 9:00-17:00
Ε: edu@herakleidon-art.gr
* Εφόσον υπάρχει διαθεσιμότητα, το σχολείο θα λάβει επιβεβαιωτική απάντηση από το μουσείο.

 




facebook
Δείτε επίσης:
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2018 - ΙΟΥΝΙΟΣ 2019

 

Βιωματικές, αλληλεπιδραστικές ξεναγήσεις στα σημαντικότερα τεχνολογικά επιτεύγματα που υπηρέτησαν τον Πόλεμο στην Αρχαία Ελλάδα: από το μεγάλο όπλο των Αθηναίων, την τριήρη ως την πολιορκητική Ελέπολι και από τον φορητό οπλισμό των πολεμιστών ως τις πολιορκητικές μηχανές και τους καταπέλτες - ανάμεσα σε τείχη, τάφρους και σκηνές μεγάλων μαχών. Πως επιτίθονταν, πως αμύνονταν, [...] 
περισσότερα...